CINTECX obtén tres dos catro Premios Extraordinarios de Doutoramento en Enxeñaría e Arquitectura

O Centro de Investigación en Tecnoloxías, Enerxía e Procesos Industriais (CINTECX) acadou un resultado excepcional nos Premios Extraordinarios de Doutoramento do curso 2024‑2025, ao obter tres dos catro galardóns concedidos na área de Enxeñaría e Arquitectura.

A Comisión Permanente da Escola Internacional de Doutoramento, reunida o 18 de decembro de 2025, acordou elevar ao Consello de Goberno a proposta de concesión destes premios, na que figuran Antía Fernández Sanromán, do programa de Tecnoloxías Mecánicas e da Produción, que obtivo a puntuación máis alta con 92,65 puntos; Martín Damián Medina Sánchez, do programa de Enxeñarías da Comunicación, Computación e Electrónica, recoñecido con 90 puntos; e Alex Alonso Díaz, pertencente ao programa de Arquitectura, Enxeñaría Civil, Construción e Urbanismo, que acadou 82,42 puntos.

Catalizadores avanzados para depurar augas hospitalarias: a tese de Antía Fernández Sanromán

A tese de Antía Fernández Sanromán, titulada “Redución do impacto ambiental e sanitario dos efluentes hospitalarios mediante procesos de oxidación avanzada”, aborda un dos grandes retos ambientais actuais: como eliminar de maneira eficaz os contaminantes presentes nas augas residuais hospitalarias, que adoitan conter patóxenos e restos de medicamentos difíciles de degradar. A súa investigación céntrase no desenvolvemento de catalizadores capaces de mellorar os procesos de oxidación avanzada (AOP), unha tecnoloxía que xera especies altamente reactivas para destruír estes compostos.

Un dos elementos clave do seu traballo son os MOF (Metal–Organic Frameworks), materiais formados por ións metálicos unidos a moléculas orgánicas que crean estruturas porosas extremadamente lixeiras e cunha superficie interna moi elevada. Estas características convértenos en plataformas moi versátiles para catalizar reaccións químicas, xa que poden “atrapar” contaminantes nos seus poros e facilitar a súa degradación. Fernández Sanromán avaliou tanto MOF comerciais como MOF bimetálicos deseñados especificamente para activar de maneira eficiente o peroximonosulfato (PMS), un axente oxidante moi empregado nos AOP.

A tese tamén explora o uso do nitruro de carbono grafítico (GCN) como fotocatalizador sostible en procesos híbridos impulsados por luz visible. Entre os resultados máis destacados, a investigadora demostrou que os MOF —tanto mono como bimetálicos— son catalizadores moi eficaces en procesos como o electro-Fenton, aínda que para a súa aplicación real é necesario inmovilizalos mediante técnicas como a encapsulación ou a integración en membranas de poliacrilonitrilo. O GCN, pola súa banda, mostrou unha notable capacidade de rexeneración e versatilidade, o que o converte nun candidato prometedor para a eliminación de fármacos mediante fotocatálise. En conxunto, a tese subliña a importancia de desenvolver catalizadores avanzados para mellorar a eficiencia e sustentabilidade do tratamento de augas residuais hospitalarias.

Motores multipolares máis eficientes para a mobilidade eléctrica do futuro: a tese de Martín Damián Medina Sánchez

A tese de Martín Damián Medina Sánchez, titulada “Advances on the control of multiphase AC drives under converter overmodulation”, céntrase en mellorar o control dos motores eléctricos multipolares, unha tecnoloxía que ofrece maior fiabilidade, máis potencia e un funcionamento máis suave ca os motores trifásicos tradicionais. Estas características convértenos nunha opción destacada para aplicacións como os vehículos eléctricos de alta potencia.

Un aspecto clave da súa investigación é o uso de técnicas de sobremodulación, que permiten ampliar o rango de velocidade do motor, aínda que adoitan xerar distorsións que reducen a eficiencia. A investigación de Medina propón novas estratexias de control que permiten aplicar sobremodulación sen penalizar o rendemento.

A tese inclúe tamén a primeira avaliación comparativa exhaustiva destas técnicas en motores de seis fases, analizando a calidade da corrente e da tensión, así como as perdas eléctricas. Os seus resultados permiten identificar as estratexias máis eficientes para cada escenario e contribúen ao desenvolvemento de sistemas de tracción eléctrica máis robustos e enerxeticamente eficientes. Este traballo deu lugar a varias publicacións científicas de alto impacto.

Solucións innovadoras para infraestruturas máis sostibles: a tese de Alex Alonso Díaz

A tese de Alex Alonso Díaz, titulada “Radar data integration methodologies for the evaluation of transport infrastructure and digitalization of risk”, propón novas formas de vixiar e avaliar o estado das infraestruturas de transporte mediante tecnoloxías de radar avanzadas. Nun país como España, cunha das redes viarias máis extensas de Europa e cada vez máis afectada polo envellecemento e o cambio climático, contar con ferramentas que permitan detectar problemas antes de que se manifesten é esencial.

A súa investigación combina dúas técnicas clave: InSAR, que analiza desde satélite como se deforma o terreo co paso do tempo, e GPR, que permite “ver” o que ocorre baixo a superficie do pavimento. Ao integralas con outros métodos non destrutivos, a tese demostra que é posible identificar afundimentos, deterioros e zonas de risco moito antes de que sexan visibles.

Ademais, desenvolve novos indicadores e melloras tecnolóxicas que aumentan a precisión destas ferramentas, e incorpora técnicas de aprendizaxe automática para clasificar patróns e automatizar a análise a grande escala. O resultado é unha metodoloxía que facilita a transición dun mantemento reactivo a un mantemento predictivo, máis eficiente e sostible, ofrecendo ás administracións e ao persoal técnico unha base sólida para xestionar mellor as estradas e anticipar riscos.

As tres teses premiadas abordan retos estratéxicos en sustentabilidade, mobilidade eléctrica e infraestruturas intelixentes, contribuíndo ao avance do coñecemento e ao desenvolvemento tecnolóxico en ámbitos clave para a sociedade.